Nếu không nghe người ta kể trước, tôi sẽ không bao giờ nghĩ rằng cô gái này đã sống một cuộc đời mà nhiều người chỉ nghe thôi đã thấy nặng lòng.
Câu chuyện của Linh bắt đầu từ khi cô sáu tuổi.
Năm đó, mẹ Linh bỏ nhà đi.
Không phải kiểu bỏ đi vì có người khác, cũng không phải vì cãi nhau với chồng. Ít nhất, đó là điều mà Linh luôn tin suốt một thời gian dài.
Mẹ cô chỉ nói một câu trước khi rời đi:
“Mẹ phải đi kiếm tiền.”
Rồi bà xách một chiếc túi vải cũ, đi ra khỏi cánh cửa gỗ ọp ẹp của căn nhà nhỏ ở cuối làng.
Linh lúc đó còn quá nhỏ để hiểu chuyện gì đang xảy ra. Cô chỉ nhớ mình chạy theo ra đầu ngõ, vừa chạy vừa gọi:
“Mẹ ơi… mẹ đi đâu vậy?”
Mẹ cô quay lại, nhìn con gái rất lâu, rồi quay đi.
Không ôm.
Không dặn dò.
Không hứa ngày về.
Từ hôm đó, trong căn nhà nhỏ chỉ còn lại hai cha con.
Cha Linh tên là Hòa.
Trước kia ông từng là thợ cơ khí giỏi trong vùng. Nhưng sau một tai nạn lao động, ông bị chấn thương đầu khá nặng.
Bác sĩ nói ông không mất trí nhớ hoàn toàn, nhưng trí nhớ sẽ suy giảm dần theo thời gian.
Lúc đầu, ông chỉ hay quên những chuyện nhỏ.
Quên để chìa khóa ở đâu.
Quên hôm nay là thứ mấy.
Nhưng vài năm sau, mọi thứ bắt đầu tệ hơn.
Ông quên cả việc ăn cơm.
Có khi ăn xong rồi lại hỏi:
“Hôm nay mình chưa ăn gì à?”
Và người phải chăm sóc ông… là một đứa bé.
Năm Linh tám tuổi, cô đã biết nấu cơm.
Không phải vì ai dạy.
Mà vì nếu không nấu, hai cha con sẽ đói.
Cô đứng trên chiếc ghế gỗ cũ, loay hoay vo gạo trong chiếc nồi nhôm méo mó. Có lần nước tràn ra bếp, cô hoảng quá bật khóc.
Cha cô đứng nhìn một lúc rồi hỏi:
“Con là ai vậy?”
Câu hỏi đó khiến Linh chết lặng.
Nhưng rồi cô lau nước mắt, nói:
“Con là Linh… con gái của bố.”
Ông gật gù, như thể vừa biết một thông tin mới.
Những năm sau đó, Linh lớn lên rất nhanh.
Không phải vì thời gian.
Mà vì hoàn cảnh.
Mười tuổi, cô đi nhặt ve chai sau giờ học.
Mười hai tuổi, cô rửa bát thuê cho quán phở đầu làng.
Mười lăm tuổi, cô nghỉ học.
Cô vẫn nhớ rất rõ ngày hôm đó.
Cô ngồi trước mặt cô giáo chủ nhiệm, hai tay xoắn vào nhau.
“Em… xin nghỉ học.”
Cô giáo nhìn cô rất lâu.
“Vì sao?”
Linh cúi đầu.
“Em phải đi làm.”
Cô giáo hỏi thêm:
“Còn bố em?”
Linh im lặng.
Cả trường ai cũng biết tình trạng của ông Hòa.
Cô giáo thở dài.
Trước khi Linh bước ra khỏi phòng, cô giáo nói một câu:
“Nếu một ngày nào đó em muốn quay lại học… cô vẫn ở đây.”
Nhưng Linh biết ngày đó sẽ không đến.
Cô bắt đầu làm việc gần như cả ngày.
Buổi sáng bán bánh mì phụ cho một tiệm nhỏ.
Buổi chiều rửa bát ở quán cơm.
Buổi tối phụ quán cháo.
Tiền kiếm được không nhiều, nhưng đủ để hai cha con sống.
Có những hôm về nhà, Linh thấy cha mình đang ngồi giữa sân, nhìn lên trời.
Cô hỏi:
“Bố làm gì vậy?”
Ông trả lời rất nghiêm túc:
“Bố đang đợi vợ về.”
Linh quay mặt đi.
Cô không biết nên buồn hay nên giận.
Thời gian trôi nhanh hơn cô tưởng.
Hai mươi năm.
Một đứa bé sáu tuổi ngày nào giờ đã thành một người phụ nữ hai mươi sáu tuổi.
Cha cô giờ gần như không nhớ được gì nữa.
Có khi ông gọi cô là “chị”.
Có khi gọi là “cô bé bán bánh”.
Nhưng có một điều lạ.
Dù quên tất cả, ông vẫn luôn hỏi:
“Vợ tôi đâu?”
Linh từng nghĩ mình sẽ quen với câu hỏi đó.
Nhưng mỗi lần nghe, tim cô vẫn nhói lên.
Rồi một ngày, có người đến tìm cô.
Đó là một người phụ nữ trung niên, ăn mặc khá chỉnh tề.
Bà đứng trước quán cháo nơi Linh làm việc, hỏi:
“Cháu là Linh phải không?”
Linh gật đầu.
“Vâng.”
Người phụ nữ nhìn cô rất lâu.
Rồi bà nói:
“Mẹ cháu… đang tìm cháu.”
Cái muôi trên tay Linh rơi xuống đất.
Ba ngày sau, Linh gặp mẹ mình.
Hai mươi năm không gặp, người phụ nữ trước mặt cô đã khác rất nhiều.
Tóc bà đã điểm bạc.
Da sạm đi vì nắng gió.
Nhưng ánh mắt thì vẫn giống hệt ngày xưa.
Hai người ngồi đối diện nhau trong một quán nước nhỏ.
Không ai nói gì trong vài phút đầu.
Cuối cùng, Linh hỏi:
“Mẹ… đi đâu suốt hai mươi năm?”
Bà cúi đầu.
“Đi làm.”
“Làm gì?”
Bà im lặng rất lâu.
Rồi nói nhỏ:
“Làm giúp việc… rồi buôn bán… rồi làm đủ thứ.”
Linh nhìn bà.
“Vậy sao mẹ không về?”
Câu hỏi đó khiến bà bật khóc.
Đây là đoạn cao trào của câu chuyện.
Người mẹ kể rằng, năm đó khi bà rời đi, gia đình họ nợ một khoản tiền rất lớn.
Tai nạn của cha Linh khiến ông không thể làm việc, tiền chữa bệnh lại ngày càng nhiều.
Bà vay nợ khắp nơi.
Cuối cùng, bà quyết định đi làm ăn xa.
“Lúc đầu mẹ nghĩ chỉ vài năm sẽ về.”
“Nhưng rồi nợ chồng nợ.”
“Mỗi lần định về… mẹ lại sợ.”
Linh hỏi:
“Sợ gì?”
Bà nói một câu khiến cả quán nước im lặng.
“Mẹ sợ nhìn thấy con… mà biết mình vẫn nghèo.”
Linh nghe xong, không biết nên khóc hay nên cười.
Hai mươi năm.
Một đứa trẻ lớn lên không có mẹ.
Một người đàn ông sống dở sống tỉnh.
Chỉ vì… sợ nghèo.
Cô hỏi:
“Vậy bây giờ mẹ về làm gì?”
Bà run run mở túi.
Bên trong là một cuốn sổ tiết kiệm.
“Mẹ để dành được một ít tiền.”
“Muốn đưa cho con.”
Linh nhìn cuốn sổ.
Rồi đẩy lại.
“Con không cần.”
Bà hoảng hốt.
“Nhưng mẹ…”
Linh ngắt lời.
“Con cần mẹ… hai mươi năm trước.”
Câu nói đó khiến người phụ nữ trước mặt cô gục xuống khóc.
—
Nhưng câu chuyện vẫn chưa kết thúc.
Một tuần sau, Linh dẫn mẹ về nhà.
Cha cô đang ngồi trên chiếc ghế tre ngoài sân.
Linh nói:
“Bố… có người muốn gặp bố.”
Ông ngẩng lên.
Người phụ nữ đứng trước mặt ông run rẩy.
“Hòa… em đây.”
Ông nhìn bà rất lâu.
Linh nín thở.
Hai mươi năm.
Liệu ông còn nhớ không?
Cuối cùng, ông hỏi một câu:
“Cô là ai?”
Người phụ nữ bật khóc.
Nhưng ngay lúc đó, ông lại nói thêm:
“Cô… giống vợ tôi.”
—
Linh kể đến đây thì dừng lại.
Tôi hỏi cô:
“Sau đó thì sao?”
Cô cười nhẹ.
“Mẹ tôi ở lại.”
“Chăm bố tôi.”
“Có lẽ đó là cách bà chuộc lỗi.”
Tôi hỏi câu cuối cùng:
“Cô… đã tha thứ chưa?”
Linh nhìn ra ngoài cửa quán.
Một lúc lâu sau, cô nói:
“Có lẽ rồi.”
“Nhưng có một điều tôi vẫn không hiểu.”
Tôi hỏi:
“Điều gì?”
Cô nói chậm rãi:
“Tại sao nhiều người lớn lại nghĩ… tiền có thể bù được tuổi thơ của một đứa trẻ?”
